Het mottekasteel Hoge Wal

Het mottekasteel is één van de oudste kasteelvormen en speelde een uiterst belangrijke rol in de geschiedenis van de kastelenbouw. Het was een versterkte woonplaats van een adellijk persoon. Een mottekasteel bestond uit een opperhof en een neerhof met een achtvormige wal er rond. Het opperhof was een grote kunstmatige aarden heuvel (een motte) meestal beschermd door doornstruiken en palissades (houten omheiningen). Er stond een houten gebouw op dat zowel diende om er in te wonen als om zich te verdedigen. Op het neerhof speelde zich het dagelijks leven af: er waren ondermeer een boerderij, een kapel, stallen, schuren en verblijfplaatsen van ondergeschikten. Het geheel van grachten, aarden hellingen en palissades maakte van het mottekasteel een bijzonder indrukwekkende vesting.

Het mottekasteel Hoge Wal in Ertvelde duikt voor het eerst in de geschreven bronnen op aan het eind van de 12de eeuw. Zeger II, de Burggraaf van Gent, zegt er dat hij een kapel heeft gesticht bij het kasteel dat hij bij zijn domein in Ertvelde heeft laten bouwen. Dankzij deze vermelding kan een bouwdatum rond 1190 naar voor worden geschoven. In 1200 deed Zeger II afstand van zijn titel, en trad hij in bij de Orde van de Tempeliers. Zijn zoon Zeger III, was niet geïnteresseerd in de Hoge Wal. In 1212 vestigde hij zich in Heusden. Hoogstwaarschijnlijk kwamen de Burggraven nooit meer terug in Ertvelde.

De archeologische site Hoge Wal vormt één van de best bewaarde mottes van Vlaanderen waarbij de vroegere ‘motte-structuur’ ook vandaag nog duidelijk te herkennen is: het opperhof, het neerhof en de walgracht bestaan nog steeds als afzonderlijke elementen. Sinds 1994 is de Hoge Wal een beschermd monument.

Uitgebreide informatie: ‘Over elfenheuvels en kabouterbergen’, Sam de Decker, uitgegeven door Provinciebestuur Oost-Vlaanderen, 2002.